تبلیغات
پژوهشی در قرآن - موارد بهره گیرى اهل بیت از سنت در تفسیر

ما پیام عید رهبر را چو مصحف می کنیم مثل دستورالعمل همواره مصرف می کنیم کوری چشم سران فتنه و بیگانگان چشم آقا ، کار و همت را مضاعف می کنیم



تعداد کلیه مطالب ارسالی :
تعداد نویسندگان وبلاگ :
تاریخ آخرین بروزرسانی :
تعداد بازدید امروز :
تعداد بازدید دیروز :
تعداد کل بازدید این ماه :
تعداد کل بازدید ماه گذشته :
تعداد کل بازدیدها :
تاریخ آخرین بازدید از وبلاگ :

  


و اما ذكر نمونه هایى كه اهل بیت(علیهم السلام) در تفسیر به قول یا فعل پیامبر(صلى الله علیه وآله) مراجعه و استناد نموده اند.

 

1) تبیین جزئیات احكام

در تفسیر عیاشى ذیل آیه (أَطِیعُواْ اللَّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِى الاَْمْرِ مِنكُمْ[1]) آمده است: ابوبصیراز امام باقر(علیه السلام) پرسید: مردمان مى گویند: چرا نام على و اهل بیت(علیهم السلام)در قرآن یاد نشده;  چه چیزى مانع از این كار بوده است؟ امام باقر(علیه السلام) فرمود: به آن ها بگو خداوند در قرآن نماز بر پیامبر(صلى الله علیه وآله) واجب ساخت، ولى نگفت سه ركعت بخوانند، یا چهار ركعت، تا این كه پیامبر(صلى الله علیه وآله) براى آن ها تفسیركرد و نیز حج را دستور داد، اما نگفت هفت بار طواف كنید ـ تا این كه پیامبر(صلى الله علیه وآله) براى آنان تفسیركرد، و نیز نازل كرد: (أَطِیعُواْ اللَّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِى الاَْمْرِ مِنكُمْ)[۲]، و این آیه درباره على(علیه السلام)و حسن و حسین(علیهما السلام) نازل شده است و پیامبر(صلى الله علیه وآله) فرمود: هر كه من مولاى اویم، پس على مولاى اوست; و نیز فرمود: شما را به كتاب خدا و اهل بیت خود سفارش مى كنم. من از خدا خواسته ام كه میان آن دو جدایى نیفكند، تا هنگامى كه در كنار حوض بر من وارد شوند و خداوند این خواسته را به من عطا كرد و فرمود: به آنان چیزى آموزش ندهید، زیرا كه ایشان داناتر از شما هستند، اهل بیت(علیهم السلام) هرگز شما را از مسیر هدایت دور نكرده و به گمراهى وارد نمى كنند. اگر پیامبر سكوت كرده بود و اهل بیت خود معرفى نكرده بود، آل عباس، آل عقیل و آل فلان ادعا مى كردند كه اهل بیت پیامبر(صلى الله علیه وآله) هستند لكن خداوند در كتاب خود فرمود: (إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیرًا).[3]

پس على(علیه السلام)، حسن و حسین(علیهما السلام) و فاطمه(علیها السلام) تأویل این آیه اند و رسول خدا(صلى الله علیه وآله)دست على(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) و حسن و حسین(علیهما السلام) را گرفت و آنان را به خانه ام سلمه گردآورد و فرمود:

پروردگارا براى هر خانه اى ثقل و اهل بیتى است و ایشان ثقل و اهل بیت من هستند.[۴]

 

2) تفسیر واژه ها و تعیین مراد حقیقى آیات

امام باقر(علیه السلام) در پاسخ زراره و محمد بن مسلم در حكم نماز سفر مى فرماید: «خداوند فرموده است: (وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الاَْرْضِ فَلَیْسَ عَلَیْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُواْ مِنَ الصَّلَوةِ)[5]، (هنگامى كه سفر مى كنید، به شما باكى نیست كه نماز را كوتاه كنید). بر این اساس، قصر در نماز سفر مثل تمام خواندن در حضر واجب است. زراره و محمد بن مسلم مى گویند: ما عرض كردیم خداوند فرموده است (فَلَیْسَ عَلَیْكُمْ جُنَاحٌ) و نفرموده: «افعلوا» پس چگونه قصر واجب است، در سفر مثل تمام خواندن در غیر سفر؟ امام(علیه السلام) فرمود: آیا خدا نفرموده: (إِنَّ الصَّفَا وَ الْمَرْوَةَ مِن شَعَآلـِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِ أَن یَطَّوَّفَ بِهِمَا)[۶]، (صفا و مروه از نشانه هاى خدا است، پس كسانى كه حج یا عمره انجام مى دهند، مانعى نیست كه بر آن دو طواف كنند; مگر نمى بینید كه سعى بین صفا و مروه را واجب كرده است و خداوند از آن در كتابش یاد فرموده، و پیامبرش عمل كرده است. همین گونه است قصر در سفر، كه پیامبر(صلى الله علیه وآله)بدان عمل كرده است و خداوند هم حكم آن را در قرآن مطرح كرده است».[7]

 

 

 

3) تفسیر تعبیرات مبهم قرآن

محمد بن ابى نصر مى گوید: از ابى الحسن(علیه السلام) پرسیدم: مردى درباره سهمى از مال خود وصیت كرده است و نمى داند كه «سهم چقدر است»، امام(علیه السلام) فرمود: سهام هشت قسمت است، و پیامبر(صلى الله علیه وآله) چنین تقسیم كرد; آن گاه این آیه را تلاوت نمود: (إِنَّمَا الصَّدَقَـتُ لِلْفُقَرَآءِ وَالْمَسَـكِینِ وَالْعَـمِلِینَ عَلَیْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغَـرِمِینَ وَفِى سَبِیلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِیلِ فَرِیضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَكِیمٌ)[8]، (زكات مخصوص فقراء و مساكین و كاركنانى است كه براى (جمع آورى) آن زحمت مى كشند، و كسانى كه براى جلب محبتشان اقدام مى شود، و براى (آزادى) بردگان، و (اداى دین) بدهكاران، و در راه (تقویت آیین) خدا، و واماندگان در راه خدا، این یك فریضه (مهم) الهى است، و خداوند دانا و حكیم است). سپس فرمود: «سهم یكى از هشت است (یعنى یك هشتم)».[9]

موارد یاد شده تنها چند نمونه از بهره گیرى اهل بیت(علیهم السلام)از قول و فعل پیامبر(صلى الله علیه وآله) در تفسیر آیات است، كه قطعاً به این موارد محدود نمى شود، اما نشان مى دهد كه اهل بیت(علیهم السلام) در تفسیر خود از این منبع استفاده مى كرده اند.[10]

 



[1]). سوره نساء، آیه 59.

[2]). سوره نساء، آیه 59.

[3]). سوره احزاب، آیه 33.

[4]). قمى، ج 1، ص 339.

[5]). سوره نساء، آیه 101.

[6]). سوره بقره، آیه 158.

[7]). بحرانى، سید هاشم، البرهان فى تفسیر القرآن، ( بیروت: مؤسسه الوفاء، چاپ سوم، 1403 هـ ق)، ج 1، ص 410.

[8]). سوره توبه، آیه 60.

[9]). بحرانى، ج 2، ص 136.

[10]). بنگرى، عبدالله، روش و مبانى تفسیرى اهل بیت(علیهم السلام)،(پایان نامه تحصیلى كارشناسى ارشد)، قم: دانشكده اصول دین، 1380 هـ ش.



نوشته شده توسط امیر گروسی در جمعه 17 آذر 1385 و ساعت 08:12 ق.ظ [+] | نظرات ()





Powered by WebGozar

در یکروز چه مقدار قرآن می خوانید؟ •