تبلیغات
پژوهشی در قرآن - روش تفسیر قرآن به قرآن

ما پیام عید رهبر را چو مصحف می کنیم مثل دستورالعمل همواره مصرف می کنیم کوری چشم سران فتنه و بیگانگان چشم آقا ، کار و همت را مضاعف می کنیم



تعداد کلیه مطالب ارسالی :
تعداد نویسندگان وبلاگ :
تاریخ آخرین بروزرسانی :
تعداد بازدید امروز :
تعداد بازدید دیروز :
تعداد کل بازدید این ماه :
تعداد کل بازدید ماه گذشته :
تعداد کل بازدیدها :
تاریخ آخرین بازدید از وبلاگ :

  


بسم الله الرحمن الرحیم

 

روش تفسیر قرآن به قرآن

دراین مورد ابتدا باید بدانیم كه منظور از «به» در عنوان «تفسیر قرآن به قرآن» استعانت یا سببیت است، یعنى آیات قرآن رابه كمك یا به وسیله آیات دیگر توضیح دادن و مقصود آن را مشخص ساختن; به عبارت دیگر، قرآن منبعى براى تفسیر آیات خود.

برخى از صاحب نظران نیز تفسیرقرآن به قرآن را «مقابله آیات با یكدیگر و شاهد همدیگر قراردادن و استدلال طرفینى به آیات براى شناخت مراد خدا» دانسته اند. «مقابلة الایة بالایة و جعلها شاهداً لبعضها على الاخر، لیستدل على هذه بهذه لمعرفة مراد الله تعالى من قرآنه الكریم».[1]

تفسیرقرآن به قرآن یكى از كهن ترین روش هاى تفسیر قرآن است و سابقه آن به صدر اسلام و زمان حیات پیامبر(صلى الله علیه وآله) باز مى گردد. سپس این روش توسط اهل بیت(علیهم السلام) ادامه یافت و برخى از صحابه و تابعین از این روش استفاده كرده اند.[2]

از طرفداران این نظریه مى توان «ابن تیمه»، «ابن كثیر»، «بدرالدین زركشى»، «علامه طباطبایى»، «محمد جواد بلاغى» صاحب تفسیر آلاء الرحمان، «دكتر صادقى» صاحب تفسیر الفرقان و محمد امین مالكى و... را مى توان نام برد.

زركشى مى نویسد: «بهترین تفسیر این است كه قرآن به وسیله قرآن تفسیر شود، چرا كه كتاب الهى اگر در جایى به اجمال سخن گفته است، جاى دیگر به تفصیل آن پرداخته و نیز در جایى كه به اختصار بیان كرده است، جاى دیگر (آیه دیگر) به شرح و بسط آن پرداخته است. آرى اگر تفسیر قرآن در خود قرآن یافت نشد، به سراغ سنت مى رویم».[3]

ابن كثیر در این باره مى نویسد: «در آغاز باید به سراغ خود قرآن رفت و تفسیر آن را از همان به دست آورد و اگر ممكن نشد از دیگر منابع استفاده شود».[4]

علامه طباطبایى(رحمه الله) معتقد است كه قرآن بیان همه چیز است، پس نمى تواند بیان خودش نباشد، پس در تفسیر آیات باید به سراغ خود آیات قرآن برویم و در آن تدبر كنیم و مصادیق آن ها را مشخص سازیم و تفسیر قرآن به قرآن كنیم

و هم چنین در این باره مى نویسد: قرآن خود گویاى مفاهیم و معارف خود مى باشد و براى فهم و درك آیات بهترین راه خود قرآن است و ما براى فهم آیات ممكن است یكى از این سه شیوه را برگزینیم:

الف). از مقدمات علمى و فلسفى براى فهم قرآن استفاده كنیم و مطالب علمى را بر قرآن تحمیل نماییم. به گونه اى كه بگوییم قرآن این دیدگاه را دارد.

ب). با استفاده از روایات به تفسیر قرآن بپردازیم.

ج). با استفاده از خود قرآن آیات را تفسیر كنیم، بدین معنا كه با تدبر و دقت در آیات دیگر مفاهیم و مصادیق آیه اى را روشن مى كنیم.

شیوه نخست «تطبیق» است نه تفسیر و در نهایت نیز منجر به «تفسیر به رأى» خواهد شد. شیوه دوم: یعنى تفسیر روایى نیز با ضعف و مشكل روبه رو است، چرا كه برخى از روایات جعلى، و یا معروف به اسرائیلیات هستند، كه نمى توان به آن ها اعتماد نمود و براى یافتن حقایق قرآن از آن ها بهره جست.

در نتیجه شیوه سوم، بهترین روش براى تفسیر قرآن است، و پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله) و ائمه اطهار(علیهم السلام) نیز غالباً طبق همین شیوه قرآن را تفسیر مى كردند.[5]

كتاب هایى هم هستند كه در مورد شیوه تفسیرى بحث كرده اند، و نیز به روش تفسیر قرآن به قرآن پرداخته و نسبت به آن سفارش كرده اند; كه از جمله این افراد; آیت الله معرفت (التفسیر و المفسرون فى ثوبه القشیب، ج 2) ، استاد عمید زنجانى (مبانى و روش هاى تفسیرى، ص 287)، شیخ خالد عبد الرحمن العك ( اصول التفسیر و قواعده، ص 79).

 



[1]). هدى جاسم محمد ابوطبره، المنهج الاثرى فى تفسیرالقرآن، (قم: انتشارات دفتر تبیلغات اسلامى، 1414 هـ ق)، ص 65.

[2]). رضایى اصفهانى، ص 56.

[3]). زركشى، بدر الدین، محمد بن عبدالله، البرهان فى علوم القرآن، تحقیق، جمال الدین حمدى ذهبى و ابراهیم عبدالله كردى، (بیروت: دار المعرفة، چاپ اول، 1410 هـ ق)، ج 2، ص 175.

[4]). سیوطى، الاتقان، ج 2، ص 557.

[5]). طباطبایى، محمد حسین، قرآن در اسلام، (قم: دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، 1372 هـ ش)، ص 17.



نوشته شده توسط امیر گروسی در دوشنبه 14 فروردین 1385 و ساعت 03:04 ق.ظ [+] | نظرات ()





Powered by WebGozar

در یکروز چه مقدار قرآن می خوانید؟ •