تبلیغات
پژوهشی در قرآن - پیشینه تفسیر

ما پیام عید رهبر را چو مصحف می کنیم مثل دستورالعمل همواره مصرف می کنیم کوری چشم سران فتنه و بیگانگان چشم آقا ، کار و همت را مضاعف می کنیم



تعداد کلیه مطالب ارسالی :
تعداد نویسندگان وبلاگ :
تاریخ آخرین بروزرسانی :
تعداد بازدید امروز :
تعداد بازدید دیروز :
تعداد کل بازدید این ماه :
تعداد کل بازدید ماه گذشته :
تعداد کل بازدیدها :
تاریخ آخرین بازدید از وبلاگ :

  


بسم الله الرحمن الرحیم

توی چند پستم از طبقات مفسران و کلا از مفسران شیعه گفته بودم. اما این بار به نظرم رسید که کمی از پیشینه تفسیر و روش هایی که مفسران از آن برای تفسیر استفاده می کنند بنویسم و چند تا از کتاباشون را معرفی کنم. البته خود روش هاشون را مفصلا در پستهای آینده توضیح می دهم. مطلب جالبی میشه حتما بخونید:

 

منظور از پیشینه، این است كه دانشمندان، از چه زمانى درباره این دانش به طور مستقل به بحث و بررسى و ارزیابى پرداخته اند، هر دانش و موضوعى نیاز به بررسى تاریخى و سیر تحول دارد، دانشمندان در گذشته در بسیارى از علوم به بحث هاى كلى بسنده مى كردند و چندان به سراغ انشعابات آن نمى رفتند، ولى با پیشرفت زمان و تخصصى شدن علوم، هر بخشى از یك دانش، خود تبدیل به علم مستقل شده است، مثلا در دانش پزشكى كه به مرور زمان بسیارى از اعضاى بدن، به تنهایى مورد تحقیق قرار گرفته و دانش آن، مانند چشم پزشكى، حلق و بینى، دندان پزشكى و... تخصصى شده است.

روش هاى تفسیرى نیز چنین است; دانشمندان علوم قرآن در گذشته در میان مباحث علوم قرآن یا مقدمه كتاب هاى تفسیر به شكل بسیار جزئى، آن را مورد بحث قرار داده اند. به عنوان نمونه مرحوم طبرسى در مقدمه  «مجمع البیان»، تفسیر مأثور و تفسیر به رأى را مطرح كرده و اولى را صحیح و دومى را مردود مى داند; و نیز مانند بدر الدین زركشى در جلد دوم كتاب «البرهان فى علوم القرآن»، نوع چهل و یكم را، به بحث تفسیر، تأویل و شیوه تفسیر قرآن اختصاص داده است و بهترین شیوه را تفسیر قرآن به قرآن مى داند; هم چنین جلال الدین عبدالرحمن سیوطى، در جلد دوم «الاتقان فى علوم القرآن»، به این موضوع پرداخته است. این كتاب ها هرچند مرجع خوبى براى دانش روش هاى تفسیرى به شمار مى روند، ولى موضوع آن ها چیز دیگرى; مانند شرح حال مفسران، آثار تفسیرى آن ها، مقدمه تفسیر و... بوده است. اما امروزه كتاب هایى مستقل درباره روش هاى تفسیر قرآن نگاشته شده است، كه برخى از آن ها عبارت اند از:

1. مذاهب التفسیرالاسلامى، گلدزیهر (مستشرق آلمانى)، ترجمه دكتر عبدالحلیم نجار.

2. مناهج فى التفسیر، دكتر مصطفى صاوى الجوینى.

3. اتجاهات التفسیر، دكتر عفت محمد شعر قاوى.

4. مبانى و روش هاى تفسیرى، عمید زنجانى.

5. اتجاهات التفسیر فى القرآن الرابع عشر، دكتر سلیمان فهد رومى.

6. دراسات فى التفسیرو المفسرون، دكتر عبدالقهار داود العانى.

7. مناهج المفسرین، دكتر مساعد مسلم آل جعفر.

8. التفسیر و مناهجه، دكتر سید احمد عبدالغفار.

9. التفسیر و المفسرون، دكتر محمد حسین ذهبى.

10. التفسیر و المفسرون فى ثوبه القشیب، آیت الله محمد هادى معرفت.

در سال هاى اخیر افزون بر كتاب هاى مستقل در این زمینه، بعضى از پژوهشگران، به بررسى روش تفسیرى برخى از مفسران معروف، مانند: طبرسى «مجمع البیان»، شیخ طوسى «تبیان» و... پرداخته اند; از جمله:

1. روش شیخ طوسى در تفسیر تبیان، اكبر ایرانى قمى، چاپ اول، 1371 هـ ش.

2. طبرسى و مجمع البیان، دكتر حسین كریمیان، در دو جلد.

3. الطباطبایى و منهجه فى تفسیره المیزان، على اوسى.

نیز درباره تفسیر كبیر «فخر رازى»، كشاف «زمخشرى»، و المنار «محمد عبده و شاگردش، رشید رضا» كتاب هاى نوشته شده است.

پس تا این جا به مفهوم روش تفسیر و این كه پیشینه آن به كجا باز مى گردد پى بردیم، اما در ادامه این بحث مى خواهیم ابتدا بحث مختصرى درباره روش هاى تفسیر متداول و مقبول بپردازیم و سپس ببینیم كه آیا این روش ها، تا چه حدى با روش تفسیرى ائمه اطهار(علیهم السلام) مطابقت دارد و در آخر ببینیم چه روش  یا روش هایى براى تفسیر قرآن صحیح تر است.

در حال حاضر عمده ترین روش هاى تفسیرى را مى توان در موارد زیر عنوان كرد:

1. روش تفسیر قرآن به قرآن.

2. روش تفسیر نقلى یا تفسیر مأثور، (البته گاهى اوقات به دو روش تفسیر قرآن به قرآن و نقلى(روایى) تفسیر مأثور گفته مى شود.

3. روش تفسیر اجتهادى یا عقلى.

4. روش تفسیر «جامع» بر اساس كتاب، سنت (عترت)، اجماع و عقل.

5. روش تفسیر به رأى

البته در حال حاضر در بعضى از كتب، تقسیم بندیهاى دیگرى نیز وجود دارد، كه برخى از روش هاى تفسیرى دیگر را مى آورند; مثلا در كتاب مبانى و روش هاى تفسیرى آقاى عمید زنجانى به این پنج مورد، دو مورد دیگر اضافه مى نماید كه عبارتند از: 1. روش تفسیر رمزى 2. روش تفسیر اشارى. كه ما به خاطر اجمال بحث از توضیح آن ها امتناع مى نماییم و وارد همان بحث متداول روش هاى تفسیرى مى شویم.

 



نوشته شده توسط امیر گروسی در شنبه 20 اسفند 1384 و ساعت 09:03 ق.ظ [+] | نظرات ()





Powered by WebGozar

در یکروز چه مقدار قرآن می خوانید؟ •